ALLE DEI SOM ØNSKJER Å DELTA KAN MØTE OPP - INGEN PÅMELDING ELLER AVGIFT!
NYTT MØTE I REGI AV KULTURKOORDINATORANE!! 10. FEBRUAR FRÅ KL. 15.00 - 18.00 VERT DET NYTT SEMINAR FOR KULTURKOORDINATORANE TIL FJELL KULTURMINNELAG, SAMT LÆRARAR KNYTT TIL RYDD EIT KULTURMINNE 2011. STYRELEIAR I NORSK KULTURARV, INGER-LISE SKARSTEIN KJEM FOR Å SNAKKE OM NORSK KULTURARV SAMT RYDD EIT KULTURMINNE-AKSJONEN NASJONALT. FYLKESKONSERVATOREN KJEM MED REPRESENTANTar SOM SKAL GJEVE RÅD KRING DET Å RYDDE OG TA VARE PÅ EIT KULTURMINNE. ALLE DEI SOM ØNSKJER Å DELTA KAN MØTE OPP - INGEN PÅMELDING ELLER AVGIFT!
Krotastøvo på Li skal vere kjend for dei fleste i kommunen vår, men i den seinare tid har dukka opp to nye bygningar med kroting i - og begge treng både vern og vøling. Kønestovo på Våge, og Smalahuset på Tellnes har begge krotingar på veggene sine. Student ved AHKR, UiB skriv om kroting, og hadde i utgangspunktet lyst å sjå på krotastøvo på Li sin frofatning. denne bygningen vart rive, og lagra ved Fjell kommune, men har diverre ikkje vore lagra på ein tilfredsstillande måte. Kultursjefen i Fjell kommune arbeidar no med strakstiltak i samarbeid med Fylkeskonservatoren i hordaland Fylkeskommune. I dette arbeidet vart det funne fram gamle opplysingar om både kønestøvo på Våge og bygningen på Tellnes. Begge desse står framleis, men er i dårleg forfatning, og treng raskt tiltak for at dei ikkje skal verte øydelagde.
Du kan lese meir om Kønestøvo her!
Krotastøvo slik den stod før den vart rive i 1981
Det gamle smalahuset på Tellnes skal ha vore våningshus i den gamle tunet frå før utskiftinga i 1910.
28. september 2010 Ny "Rydd eit kulturminne"- aksjon for 2011
Ei av stemmene til Kvedna på Tveita
Norsk Kulturarv lanserar no sin sjette aksjon ”Rydd eit kulturminne”. Aksjonen rettar seg mot born og ungdom under 18 år og kombinerar praktisk arbeid med kunnskap om kulturarven i nærmiljøet.
Deltaking i ”Rydd eit kulturminne” går ut på å rydde, skilte, restaurere eller halde vedlike eit kulturminne i sitt nærmiljø i bygd eller by. Vanleg søppelrydding vert ikkje kvalifisert - det skal andre ta seg av. Prosjekter kan t.d. omfatte attgrodd utmark, eit teknisk anlegg frå førre hundreår eller ein gravhaug frå jernalderen. Eit prosjekt kan knyttast opp tverrfagleg og gjev elevane ein unik moglegheit til å verte betre kjend med sin lokalhistorie.
Det vert løyvd 10 000 kroner til dei ti beste prosjekta i landet! Om du har eit prosjekt, eller ideen til eit prosjekt, kontakt gjerne oss i kulturminnelaget, eller Fjell kommune for råd.
Søknadsfrist 1. januar 2011 Frist for gjennomføring av prosjekt 1. desember 2011
Les her for meir info!
26. september Hugs fristane til midlar hos10. september 2010 Kulturminnedagen i Fjell kommune
Nokon gong lurt på korleis ein kverna kornet sitt på Sotra for 60 år sidan?? Kom til Nordvikkverna kl 13. på sundag, og ta med deg born, vener, besteforeldre som får prøve seg på å kvedna korn på gamlemåten!!!
4. juli 2010 Vespestad-/Vestlandsøks funne i Fjellspollen!!!
Rett nok vart steinøksa funne kring 1965, men den vart funne att tidlegare denne veka. Steinøksa vart funne i nordre enden av Fjellspollen. Øksa er om lag 10 cm lang frå ende til ende, fem cm brei i eggen, og ved skaftenden ca. 3 cm. Fargen på steinen er irrgrøn/blålig – truleg grønstein. Steinen er slipt, og eggen ser ut til å vere skada gjennom bruk. Den har ein avrunda rektanguler form. Øksa vart funne i ein slakk bakke ned mot sjøen, men eksakt funnstad er ikkje gjeve. Finnar valde å varsle Kultursjef i Fjell kommune først, og Fylkesarkeolog Kjersti Vevatne er orientert. Slike lausfunn dukkar opp frå tid til annan, og i dette tilfellet gjorde finnar det rette ved å varsle i frå om funnet. Dette skal finnar ha stor vyrdnad for!
Meir informasjon vil kome etterkvart som arkeologar får sett på steinen.
Oppdateringar:
Vestlandsøksa er i Norge et vestlandsfenomen, men de er kjent også i Sverige, Sør-Finland, Baltikum og østover (Olsen, 1981). De er lite kjent fra Øst-Norge og Danmark. dateringar: 5.000-4.100 år gamle. informasjon henta frå Arne Kvitrud: Luster - fram til år 600 - hvem er vi og hvor kommer vi fra (2000).
Sigmund Alsaker og Asle Bruen Olsens undersøkelser av mesolitiske og neolitiske bergartsøkser på Vest- og Sørvestlandet tilkjennegav at vi har å gjøre med to store diabasprovinser i vestnorsk steinalder - én med sentrum i grønnsteinsbruddet på Hespriholmen i Bømlo og én med utgangspunkt i diabasbruddet på Stakaneset i Florø (Alsaker & Olsen 1984; Alsaker 1987). henta frå bloggen "Arkeologi i Nord".
22. juli 2010 Unikt steinalderfunn på Bjorøy! Arkeologer fra Bergen museum har funnet en 8000 år gammel steinalderboplass på Bjorøy i Fjell. - En så godt bevart boplass finner du bare en gang i livet, sier prosjektleder Leif Åstveit. Les meir her!
HVA ER DETTE? Arkeologene vet ikke. De har aldri sett noe slikt før. Kanskje har det en rituell betydning? BJØRN ERIK LARSEN (Foto). Henta frå BT
I denne gropa fann ein klebersteinen med hol i der det låg ein bergkrystall inni. det vart og funne kvite runde og avlange steinar, og den store avlange liggjande steinen har truleg vore ein slags markør for staden. Det kan vere teikn på rituell nedlegging, eller ein grav. Dette er eit særs sjeldan funn.
I overgangen mellom det rause kvite og svarte feltet vart det gjort særs mange funn.
16. juli Skip funne under Ground Zero i New York Eit skip frå 1700-talet har dukka opp i krateret etter tvillingtårna på Manhattan. Les meir om dette her!
14. juli 2010 Nytt fjæremannsannlegg funne på Hissøyna! 22. juni var Kultursjef lennart Fjell, Kulturkonsulent Lasse Bolstad og friluftskonsulent Odd Bjarne Solsvik i Fjell kommune på synfaring for å sjå på Bergen- og omland friluftsråd sitt nyvøla hus på Hissøyna. rett vest for huset går det eit trongt gjel mot sjøen, og eit lite stykke før havkanten ligg det ein del stein. Fjell såg med ein gong at det låg noko som ikkje var naturlege steinsettingar, men noko som var gjort av menneskehender. Det vart teke biltete av lokaliteten og GPS-posisjon vart nedteikna. eit raskt søk i ulike forum viste at lokaliteten ikkje var registrert. Gjennom mailveksling mellom arkeolog Knut Andreas Bergsvik og fylkesarkeolog Kjersti vevatne, vart det klart at lokaliteten mest truleg er ein fjæremannslokalitet. Det er enno uklart om røysa er ein gravrøys.
Beskriving av lokaliteten:
10. juni 2010 Ordførar i Fjell kommune, Lars Lie, har gått bort!
Høgre-ordførar, og mangeårig medlem i kulturminnelaget, Lars Lie, gjekk i går ettermiddag bort, berre 63 år gamal. Lie let etter seg kone og to born. Les meir her!
10. juni 2010 Fann tunnell frå 2. verdskrig på Universitetshøyden i Bergen
Plassen rundt HF-bygget, UB og Sjøfartsmuseet skal få nytt dekke. Jordmassene under er ujevne og hellene nekter å ligge flatt. Da entreprenørene skulle analysere massene, gravde de seg rett på en underjordisk kanal i betong.
9. juni Norsk Kulturminnefond og tilskot
Kulturminnefondet har to årlige søknadsfrister for innsendelse av søknader: 01.02. og 01.09. Fristen for innsendelse av søknader er endelig, og søknader mottatt etter fristen blir ikke behandlet før etter at påfølgende frist er utløpt. Søknadsskjema med alle vedlegg må være poststemplet senest dato for frist. Meir om dette les du her.
9. juni Stønad til kulturverntiltak og fartøyvern i Hordaland
Tilskot til skjøtsel og formidling av automatisk freda kulturmine og tilskot til restaurering og vedlikehald av kulturminne frå nyare tid. Fartøyvern: Tilskotet går til restaurering av verneverdige fartøy. Kontaktperson for fartøyvern: Stein Ottosen Statsmidlar til freda og verneverdige bygg og anlegg, kystkultur og kulturmiljø vert overførte til fylkeskommunen etter at Riksantikvaren har handsama søknader frå alle fylka i samsvar med Statsbudsjettet. Søknadsfrist 1. november kvart år Politisk handsaming.
9. Juni Automatisk fredete kulturminner - tilskudd til arkeologiske undersøkelser
Staten ønsker å ta vare på kulturminner og kulturmiljø som grunnlag for kunnskap, opplevelse og verdiskaping. Har du fått tillatelse til å gjøre inngrep i et automatisk fredet kulturminne på egen eiendom (generelt gjelder dette kulturminner datert før år 1537, eventuelt for samiske kulturminner som er eldre enn 100 år) kan du få pålegg om at det skal foretas arkeologiske undersøkelser før du setter i gang tiltaket. Ved mindre private tiltak skal staten dekke utgiftene helt eller delvis, dersom disse blir urimelig tyngende. Meir om dette les du her.
9. juni 2010 Skular i Fjell og prosjektet "Du finn oss i naustet"
I samband med DKS- Hordaland sitt kulturarvtilbod til grunnskulane i Fjell kommune "Du finn oss i naustet" har elevane i 7b ved Hjelteryggen skule dokumentert og skreve korte rapportar frå feltarbeidet på Våge, ein gard som ligg ein halv times gange frå skulen gjennom utmark. Her finn du blant anna informasjon om den gamle "Kønestovo" der ein framleis kan sjå spor etter kroting. Bilete og tekstar som elevane har laga i etterkant av opplegget finn du her og her!
Elevane i 7.klasse ved Brattholmen skule dokumenterte kulturminner i sitt nærmiljø. Elevane har teke bilete og samla opplysningar om kulturminna som vert presenterte her.
Elevar ved Ekerhovd skule dokumenterte kulturminner på Ekerhovd. Elevane fotograferte kulturminner, intervjua ein lokal informant, fylte ut eit registreringsskjema og gjorde oppmålingar av kulturminnet. Her kan du lese meir om det dei gjorde.
Arne Høyland er den som har har lagt dokumentasjonen ut på nettverk for miljølære.
10. mai 2010 Brennpunkt Vestkyst: Luftkrigen over skjærgården 1940-45
Kystmuseet i Øygarden og Øygarden Sogelag arrangerer føredrag med krigshistorikar Halvor Sperrbund. Tid og stad: Kystmuseet i Øygarden måndag 10.5 kl. 18.00.
8. juni 2010 Fann 80 gladiatorar i Nord-England Arkeologer hevder dei har funne verdss best bevarte gladiatorgravplass. Arkeologiprofessor Johann Rasmus Brandt stussar likevel over detaljar ved funnet. Les meir her!
6. mai Runestein seld på eBay
Politiet vil at nettstedet DinSide.no skal gi fra seg IP-adressen til en bruker som skrev at han solgte en runestein han hadde i garasjen. Redaktøren nekter, og nå har saken havnet i retten.
21. april 2010 Nytt styre i Fjell Kulturminnelag!
Frå venstre: Jan Kåre Andreassen, Hallgeir Atle Dale, Gerd Fjeld Andersen og Hans Inge Algrøy
Det vart vald nytt styre i Fjell Kulturminnelag under Årsmøtet i kveld i Knarrevikløa. To nye styremedlem kom inn etter at Lennart Fjell og Per Ågotnes gjekk ut. Jan Kåre Andreassen og Hans Inge Algrøy er godt kjende som lokalhistorisk interesserte, og det er eit flott tilskot til eit allereie sterkt styre. Ny leiar vart vald, Gerd Fjeld Andersen, som har særs god erfaring og kompetanse frå organisasjonsliv. I tillegg er ho kjend som ressursperson i høve lokalhistorie i Fjell kommune. Inge Kolltveit vart vald inn som vara-representant, og her har ein nok ein mangeårig ressursperson i lokalhistoriemiljøet i Fjell kommune. Kolltveit overtar etter Kristin Heen som gjev seg etter mange års teneste i kulturminnelaget.
Styret for Fjell Kulturminnelag 2010:
Styreleiar: Gerd Fjeld Andersen Nestleiar: John Einarsen Styremedlem: Jan Kåre Andreassen Styremedlem: Hans Inge Algrøy Styremedlem: Hallgeir Atle Dale Varamedlem: Inge Kolltveit Varamedlem: Jan Eide
Før årsmøtet var det underhaldning med arkeolog Tor Arne Waraas frå Universitetet i Bergen. han fortalde om utgravingane han leia på CCB på Ågotnes i fjort sommar. Fleire funn var særskilde i nasjonal målestokk, blant anna "tyggis" og ein eineståande mogleg bardunstrammar i kleberstein. Dette funnet er ikkje funne liknande i Noreg. Sjå bileta under:
Mogleg teltbardun? Rutenettet er i mål 1x1cm på begge bileta.
Fleire tusen år gamal "tyggis"
5. april 2010 På jakt etter viking-gen på Vestlandet Britiske forskarar vil teste norske menn for vikingblod. Målet er å finne ut om deira vikingforfedre var blant dei som slo seg ned i Nord-England. Fjell Kulturminnelag har ein god kontakt her i Steve Harding, som er involvert i dette prosjektet. Om du ønskjer å vere frivilleg sjekkar du ut linken under om du kan høve inn som frivilleg. Dei som høyrer til i region vest ligg under posten "N8. Bergen".
Mail inn desse tinga:
Ditt: Etternamn Førenamn Adresse mobilnr. Fødtselsår
Forfars: Etternamn gardsnamn Fødestad Fødselsår (ca.) Bustad Tal på generasjonar baketter
Til: eller
"Det vi trenger er til undersøkelsen er mannspersoner som kan spor sin direkte farslinje minst 6-7 generasjoner tilbake med tilhørighet til de aktuelle områdene. Det er behov for 20-30 frivillige fra hvert område. Disse bør representere ulike direkte farslinjer. Vennlig hilsen Harald Løvvik Prosjektkoordinator i Norge. Mobil 90756707 (Ring gjerne etter arbeidstid. kl: 17-20)"
21. mars 2010 Årsmøte Fjell Kulturminnelag Det vert med dette kalla inn til Årsmøte i Fjell Kulturminnelag: Onsdag 21. april kl. 18.30 på Knarrevikløa, Knarrevik. Sakar som ønskast på sakskartet meldast inn innan 4. april.
Underhaldning: Ole-Jørgen Johannesen: Stadnamn i Fjell kommune Tor Arne Waraas: Utgravingane på Ågotnes 2009
19. februar 2010 Enorme samlinger på nett Universitetsmuseene lanserer i dag nye portaler for arkeologi og mynt- og medaljesamlinger. Rundt 600.000 gjenstander er bare et museklikk unna. Les mer her!
26. februar 2010 Fangstanlegg i Fjellspollen registrert i Askeladden
Beskriving av lokalitet: Fjøremannsanlegg / Fjæremannsanlegg i Bjørnavågen, like ved utløpet for Fjellvassdraget. Både nord for, aust for og sør for denne vågen er der spor etter tufter, båtopptrekk og andre anlegg som kan knyttast til fjøremannstradisjonen. I følgje informant er her godt fiske, særleg med tanke på laks som går forbi, inn til Fjellsklypa og vidare opp vassdraget. Terrengbeskriving: Bratt ur i nord, flatare lende med svaberg i sør. Området er i hovudsak vestvendt. Ein høg bergvegg går nordvest-søraust i bakkant av der hovudtyngda av tuftene ligg. Funnreferanse: Dei fleste tuftene ligg nord for vågen, i ura. Dei er laga av store steinblokker og stein, med mindre imellom. Nordsida av vågen: 1) Tuft ligg lengs nord i ura, 3x3 m og ca 1 m.o.h 2) I kant med 1, rett søraust for denne. 3x3 m, og mindre tydelig 3) Som 2 og 4 m. sørvest for denne. Ligg 4-5 m.o.h 4) Båtoppdrag, 2-2,5 m. bredt og 5 m. langt, mogelege trappetrinn i midten. Noko bratt, men kan ha hatt funksjon ved høgare vasstand. 5) Båtopptrekk og liten rydda plass. Stor stein i sør. 6) sti/veg som verkar å vere rydda i ura. Små steinar å gå på. Går ovom 5 og ned mot 4. Sørsida av vågen: 7) Fundament for naust? 6x7 m med tverrvegg. Berre eit lag med stein syner fundamentet. 8) Spor etter fundament / murar på grundt vatn. Det er ikkje gjort ei grundigare registrering eller oppteikning av anlegget. Her kan vere meir.
15. februar 2010 32 påmeldte til Guidekurs 32 kvinner og menn har no sett seg på skulebenkenfor å bli utdanna guidar i regionen vår. Kunnskapen skal dei gjeve vidare til turistane som kjem til regionen. Artikkel i Vestnytt!
12. februar 2010 Rapport om kulturarv og tilgjengelegheit Les den ferske rapporten om kulturarv og tilgjengelegheit. http://www.abm-utvikling.no/museum/kulturarv-og-tilgjengelegheit-ny-rapport.html/image/image_view_fullscreenhttp://www.abm-utvikling.no/museum/kulturarv-og-tilgjengelegheit-ny-rapport.html/image/image_view_fullscreen Rapporten frå eit prosjekt finansiert av Nordisk ministerråd syner gjennom praktiske døme frå dei nordiske landa korleis utfordringar knytt til tilgjengeligheit vert løyst.
11. februar 2010 Spanande Temakveld for Kulturkoordinatorane
Over 30 interesserte hadde møtt opp på Knarrevikløa denne kvelden for å høyre Elling Wammer frå Bergen Sjøfartsmuseeum og Jan Henriksen frå Sotra Sporstdykkarklubb fortelje om marine og maritime kulturminne i regionen vår. Wammer hadde ei genrell innleiing der det vart opplklart korleis registreringsprosessen skulle gå føre seg om ein hadde funn eller liknande som burde registrerast. Henriksen m/kompanjong, kunne fortelje om dei ulike kjende funna frå regionen vår, men hadde og spanande nyheiter i form av nye vrakfunn. Eit døme på dette er eit anker-funn gjort rett utanfor Rong i Øygarden. Dette er eit særs stort og gamalt anker, men ein har enno ikkje tidfest eller namnfesta funnet. Fleire i forsamlinga kunne i tillegg fortelje om gamle kastevågar, oppmuringar og grunnar som ikkje er registrert nokon stad. Dette er Fjell Kulturminnelag, Bergen Sjøfartsmuseum og Fylkesarkeologen særs interessert i å få inn meir informasjon om. Kvart kulturminne er ein bit i ein stor forteljing, og jo fleire bitar som er på plass, jo enklare blir det å sjå kontorane av fortida. Så ikkje ver redd for å ta kontakt om det er ting ein meiner bør registrerast!
10. februar 2010 Nytt tematreff for Kulturkoordinatorane og andre interesserte!!!
Denne kvelden, kl. 19.00 på Knarrevikløa, vert det nytt treff for kulturinteresserte i Region Vest. Tema for kvelden vert Marinarkeologi og marine kulturminne. Ta gjerne med gjenstandar, bilete, kart eller liknande om det er ting ein lurar på eller vil vise fram. Det blir eit innlegg frå Jan Henriksen som er representant for Sotra Sportsdykkarklubb. Marinarkeolog Elling Utvik Wammer frå Bergen Sjøfartsmuseum vil og halde eit innlegg. Han har god lokalkunnskap om Sotra og Øygarden, og har elles særs god fagkunnskap på området. Dette er eit arrangement i samband med opprettinga av Kulturkoordinatorane til Fjell Kulturminnelag. Alle som interesserte er hjarteleg velkomen!! Melding om sjøfunn: RegistreringsskjemaLink til spanade heimeside: Marinarkeologi Artikkel om den Spanske Armada
4. februar 2010 Ny utgåve av RISS klart
RISS er et arkeologisk tidsskrift som drives av arkeologistudenter ved Universitetet i Bergen. Tidsskriftet har populærvitenskapelig stil og formidlingsform. Hvert nummer inneholder artikler med utgangspunkt i forskning, prosjekter og aktiviteter, både fra Bergen Museum og institutt for Arkeologi, historie, kulturvitenskap og religion (AHKR). RISS er det eneste populærvitenskapelige tidsskriftet som formidler aktivitetene ved disse institusjonene. Ønsker du å abonnere? Ta kontakt på rissred@gmail.com der du skriver ditt navn og din adresse så sender vi deg giro.Årsabonnement (2 utgaver) kr. 130,- Du kan også sette inn beløpet direkte inn på vår konto. Husk å skrive adressen din tydelig! Redaksjonens adresse: E-post: rissred@gmail.comInnhold nr. 2 2009: Janicke L. Zehetner: Da middelalderarkeologi ble «ordentlig» arkeologi. Yngve Thomassen Flognfeldt: The Vulture Project, Basilicata, Italia.Christine Tøssebro: Materiell kultur i flytende form – Hvordan kan alkoholbruk og drikkekultur belyses arkeologisk?Emily de Bree: En klassisk anbefaling – orientering om det norske instituttet i Athen. Pål Steiner: Arkeologi og historie sett fra egyptiske graver. Audun Berg Selfjord: Bokanmeldelse: Vitark 6, Acta Archaeologica Nidrosiensia. Det 10. Nordiske bronsealdersymposium 5.- 8. oktober 2006. Les ingressen til RISS Nr. 2, 2009
26. januar 2010 Tips om flyfoto og kulturminne
På nettsidene KartiVest er det lagt inn ein del nye flyfoto frå regionen vår. Om ein ser på bileta over dei forskjellige opne markane er det mogleg å spora grunnar og liknande som ikkje kan sjåast på flat mark. På kartet ovanfor kan ein sjå ein anomali i terrenget på Fjell gard som tyder på at det ligg ein grunn under overflata. Om det er slik vil ein ikkje vita før det evt. blir grave på staden av arkeologar eller andre. Det er likevel viktig at denne type anomali blir registert. Om de ser slike ting sjølve, so kopier biletet og send det til oss så kan vi samle moglege kulturminne og videresende til arkeologane.
26. januar 2010 Kopi av Halsnøybåten på Bergens Sjøfartsmuseum
Rester av den orginale båten ble funnet i 1896 i en myr på gården Øvre Tofte på Halsnøy i Sunnhordland. Båtfunnet, som er datert til 400-tallet, er ikke klinket eller naglet, men sydd sammen ned lindebasttråd innsatt med dyrefett og tjære, og låst med kiler av osp i alle sømhullene. Mellom bordgangene er det brukt vevd saueull innsett med tjære og dyrefett. Lindebasttau er brukt mellom kjøl og stevn, samt til å feste bordgangene til spant og stevn. Dette er et av de eldste båtfunn i Skandinavia der båten hadde keiper og ble rodd med årer. Båten som er eldre enn vikingskipene har linjer og form som minner om dagens Strandebarmar og Oselvar. Over tid har båtene blitt bygget breiere og høyere enn Halsnøybåten. Halsnøybåten var en færing dvs. at den hadde to par årer. Sikre bevis på seglfartøy har vi først i tidlig vikingtid i Norge. Knut Sørnes bygde kopien av båten i 2007. Båten er utlånt av Johannes G. Eide, primus motor bak byggeprosjektet, og vises på Bergens Sjøfartsmusem frem til mars/april 2010. Foto: Halsnøybåten ankommer Bergens Sjøfartsmuseum. All tekst og biletet er henta frå heimesida til Bergen Sjøfartmuseum
20.januar 2010 Guidekurs for regionen Sotra og Øygarden Perler i Nordsjøløypa ved Guideservice skal starta opp guidekurs 10. februar 2010. Kurset vil gå over 50 timar, fram til 17. april 2010 på onsdagskveldar og tre laurdagar. Det vil bli førelesningar og praktiske øvingar. Kurset vil leggja vekt på å aktivisera deltakarane i grupper og avslutta med ei praktisk prøve. Dette vil passa for personar som er kulturinteresserte, naturinteresserte og for personar som arbeidar i turist- og servicenæringa. Prisen er kr. 1400 inkludert materiell. Det vil bli eit informasjonsmøte i høve guidekurset på Fjell Kulturhus 20. januar 2010 kl.18.30. Det er mogeleg å bli sett opp på ei interesseliste, gjerne med e-post adresse. Send det til margrethe@museumvest.no. Bindande påmelding må skje skriftleg innan 27. januar 2010 til margrethe@museumvest.no eller Margrethe Kallestad, Museum Vest, Nordsjøfartmuseet, 5380 Telavåg Velkomen på guidekurs. Helsing
7. desember Ny nettside for kulturminnesøk opna Riksantikvaren opna i dag sin nye nettportal med oversikt over freda bygg, arkeologiske funn og kyrkjer i Norge. www.kulturminnesok.no er ein ny og brukarvennleg versjon av kulturminnedatabasen Askeladden. Portalen er utvikla av Riksantikvaren, Geodata og Idium, og inneheld over 100 000 kulturminne. Og stadig fleire kjem til.
1. desember 2009 Møte om Høybøen på Vindenes
Foto: Landro Skule
Denne dagen var ei rekke aktørar med interesse i Høybøen samla for å sjå på ei eventuell skjøtselsplan for kulturmiljøet. Grunneigarar, kommune, kulturminnelag, arkeologar frå UiB og Hordaland Fylkeskommune var representert. Møtet hadde ei særs positiv tone, og representanten frå fylkeskommunen vart sett i arbeid med å utvikle eit utkast til ei trinnvis skjøtselsplan. Dersom det er interesser som ønskjer å vere ein del av denne prosessen ber me om at de kontaktar oss i kulturminnelaget.
25. november 2009: Lansering av årets Havstrilen Det vert lansering av årets Havstrilen på Gjerde kulturminnegard kl. 14.00 denne dagen. Det blir korte presentasjonar av artiklane, kaffi og noko attåt. Sjå herfor eit oversyn over dei mange interessante sakene i årboka.
Bøkene kan bestillast her frå desse heimesidene, og ei liste over forhandlarar. MERK: Levering primo desember.
24. november 2009: Innsamling av bumerke
Magne Solsvik har i fleire år vore interessert i å samle bumerke frå regionen vår. Han har ein del, men treng fleire. I eldre tider var det vanleg å merka gjenstandar, stenderverk og reiskapar med sitt, eller familiens bumerke. Les meir om bumerke her.I galleriet vårt finn du eit skjema som ein kan sende til Magne, slik at ditt bumerke vert ein del av det som vert tatt vare på for framtida. Etterkvart som samlinga vert større vil vi presentere dei her. Send skjema til adressa under:Magne Solsvik Knutadalen 17 5363 Ågotnes
18. november 2009: Stor interesse for å bli kulturkoordinator
Fjell Kulturminnelag samla medlemmer, interesserte og særskilt inviterte til kulturminnesamling på Knarrevikløa denne kvelden. Det var omlag 30 gjestar som fekk med seg informasjon om det nye nettverket med kulturkoordinatorar på kvar gard, informasjon om alle prosjekta til kulturminnelaget, og vising av Fjellfilmen. I tillegg var det omvising i samlinga på løo. Meininga bak denne samlinga var å få rekruttert kulturkoordinatorar, og 13 personar frå 11 ulike gardar meldte seg til teneste - med andre ord vart samlinga ein stor suksess! I tillegg til desse er det og fem andre som har meldt seg som koordinatorar. Dei gardane som no er repsenterte med ein eller fleire koordinatorar er: Vindenes, Fjell, Tellnes, Kallestad, Ekerhovd, Algrøy, Eide, Morlandstø, Ågotnes, Knarrevik, Kolltveit. Det er med andre ord fleire gardar som framleis ikkje har koordinatorar, og det er ikkje nokon hindring at det er fleire på dei gardane som allereie her er nemnd. Om du kjenner nokon som passar til dette, eller du passar sjølv, kontakt oss og bli med! Kulturminnelaget fekk og inn kulturminner denne kvelden. Denne denne bearbeida flinten fann Bjarne Tingvoll i jorda ein stad på Kallestad:
18. november 2009: Kulturkoordinatorar i kvar bygd og grend!! Kvart år har Fjell kulturminnelag minst to medlemsmøter, der alle medlemmar, samt dei som elles vil kome, er velkomen. Dersom du sjølv ønskjer å vere ein koordinator for din bygd, eller har tips om personar som kan vere aktuelle, meld i frå til oss. Møtet er heilt uforpliktande! Alle som vil kome å høyre på er som sagt hjarteleg velkomen!! Arrangementet er gratis! For p åmelding kontakt oss!
14. november 2009: Arkivdagen Lørdag 14. november lar arkivinstitusjoner i hele Norden deg komme inn i magasinene. Nå er Arkivdagens nye nettsider på plass.
12. november 2009: Konferanse om klima og kulturarv
8. november 2009: Frist for Stipend til lokalhistorisk forskning Søknaden stiles til: Norsk Lokalhistorisk Institutt, Pb 8045 Dep, 0031 OSLO. Kontaktperson: Knut Sprauten Tlf. 22925139
21. oktober 2009: Skattelister Fjell hered 1886-1889
Uregistrerte dokument av skattelistene frå 1886-1889 vart våren 2009 levert Fjell Kulturminnelag. Halve dokumentlita er no skanna inn, og ber vitne om mange interessante opplysingar kring livet til Fjellsokningane på slutten av 1800-talet.
Skattelistene for Fjell herad 1886-1889 Kvart år vert skattelistene lagt ut offentleg, og kvart år dukkar den same diskusjonen opp kring om dette er riktig eller ikkje, og mange ønskjer seg attende til andre tider. Men var det så mykje betre før i gamle dagar? Historikar Arne Haugen ved Universitetet i Bergen fortel at ein på 1800-talet nokre stader fekk lest opp skattelistene på torget, foran kyrkja eller andre utropsstader. I tillegg kunne folk som var tilstades vere med på å auke skatten til seg sjølv og andre der og då! Dette sparte myndighetene for porto, dessutan auka det skatteinngongen av di ordninga gav folk høve til å protestere mot feil. I vår fekk Fjell kulturminnelag innlevert nokre dokument frå slektningar av lensmannen Peder Christphersen Lie (1832-1912) på Fjell, og blant desse låg «Ligningsprotokoll, Fjelds Herred» for åra 1886-1889. Her vert skattepliktige i Fjell kommune på den tida sett i riktig skatteklasse, antatt inntekt og formue er notert, skattbar del av inntekt, og samla beløp av utlikna skatt er rekna ut. Namn og bustad på skatteytar er skrive ned, og jamvel klagesakane er nemnd – nokre med namn, og nokre utan. Dei innleverte protokollane viser korleis likningsmyndigheitene arbeidde, kva slag skattøre som var bestemt, oftast kva satsar som vart nytta for å fastsette inntekt for ulike grupper skattytarar. Talloppgåvene seier ein del om dei sosiale tilhøva i kommunen, med fordelingen av inntekt mellom skattytarane. Materialet bør soleis vere ei god kjelde til kunnskap om sosiale tilhøve på den tida. (Kjelde: Arne Haugen). Skanna lister her!
1. november 2009 Tur til kverna på Tveita
Kverna på Tveita vart besøkt og dokumentert denne flotte sundagen. Godt gøymd i lia ned mot Ulvesethvatnet, ligg kverna som er nesten inntakt. Kverna har truleg vore meir eller mindre heilrenovert rett før krigen, og er blitt flikka på opp i gjennom fram til no. Reidar Nordvik er den som i dag tek seg av vøinga, og difor står kverna fram som ein av dei få originale kvernene som står att i Fjell. Sjå fleire bileter her.
Opp i utmarka finn ein og vasskjelda til kverna - Langatjørna - og stemma som skulle demma opp vatnet. Det er to stemmer - ei lita tett ved vatnet, og ei litt større lenger nede. Stadnamna på Tveita vitnar og om kverndrift:
Her følgjer lista med resten av namna som høyrer til kartet ovanfor:
20. til 21. oktober 2009: KAFF-konferansen
Kulturminnefondet - de første fem årene Jubileumsboka "Kulturminnefondet – de første fem årene" tar for seg utvikling og verdiskaping innenfor rammene av kulturvernet. Redaktør er Einar Engen. Boka er å få kjøpt kun hos Norsk Kulturarv og gjennom Norsk Kulturminnefond. Pris inkl. porto: Kr 474,–.Boka har spesiell omtale av de tre områdene Kulturminnefondet markerer spesielt i Kulturminneåret 2009: Kystkultur, by⁄tettsted og landbrukets kulturminner. Boka, som er rikt illustrert, inneholder også oversikter over tilskudd som er gitt de første fem årene. Fondet er i Kulturminneåret styrket med 200 mill. – og utgjør nå 1,4 mrd. kroner.
30. september 2009 Liste over dei hundre mest besøkte musea i Noreg ABM-utviklings ferske oversikt over de hundre best besøkte museene i Norge i fjor: Link
28. september 2009 Fjell kulturminnelag i dei sosial medier Fjell kulturminnelag har no ei eiga side på Facebook, der medlemmer i laget raskt kan henta ut medlingar og oppdateringar om lagets aktivitetar. her kan det og leggast inn artiklar, kommentarar etc.
13. september 2009 Kulturminnedagen i Fjell kommune
Den store kulturminnedagen 2009 vart ei dag bada i sol og historie. Deltakarane på turen Fjell Kulturminnelag arrangerte gjekk i frå Fjell festning, Gjerde Kulturminnegard, Nordvikkverna og til slutt til Ulvesethsmia. Deltakarane vart frakta i veteranbuss, og meldingane attende var at det var ein særs hyggjeleg tur.
På Gjerde kulturminnegard var det Tone Boska, Kristin Heen og Hallgeir Dale som stod for omvisinga. På Nordvikkverna var det Per Ågotnes saman med John Einarsen som stod for omvising og ikkje minst ein interessant demonstrasjon av kvedningen. Til slutt var turen kome til Ulvesethsmia til Magnus Ulveseth. Magnus sjølv vart aldri smed, men hans bestefar og far var begge smedar som smidde mykje jarn til gardane rundt i regionen.
For å sjå bilete frå turen går det anten inn på "galleri" i menyen, eller på denne linken: GALLERI
10. september 2009 Dugnad Ulvesethsmia og Gjerdet Det vert dugnad i høve Kulturminnedagen kl. 18:00 ved Ulvesethsmia og Gjerdet Kulturminnegard. Arbeidet vil bestå av rydding av plank og tilrettelegging for utstilling. Vel møtt!
6. september 2009 Notkast ved Kjereidet
Frivillege aktørar i Fjell og Sund kommune lagde til eit flott arrangement denne dagen. To turar gjekk frå høvevis Telavåg og kallestad grendahus, og det vart trongt med parkeringsplassar etterkvart på Kallestad. I særs fint kulturlandskap gjekk turen mot Kjereidet.
Vel framme vart arrangementet opna av bla. Laila Klementsaune frå Sund kommune.
Under kastet kommenterte ein av initiativtakarne til notkastet, Bjarne Tingvoll, som fortalde fleire små historiar kring notkasta i Kjereidet. Blant anna vart det fortald om ein særskild trappestein i ei av buene som stod på vestsida av Kjereidet. På denne steinen var det rissa inn ein sirkel, truleg frå førkristen tid, med eit kors rissa over dette att. På denne steinen sette ein gjerne eine foten på sirkelen under kastet for god lukke. Denne steinen forsvann ein gong for 6-7 år sidan. Dette er ei sak Fjell kulturminnelag vil følgje opp.
Odd Bjarne Solsvik og trubadur Ole Ulveseth
3. september 2009 Dugnad på Norvikkverna
Ikkje mange hadde funne fram til dugnad denne dagen, men dei som møtte gjorde ein framifrå jobb.
18. august 2009 Kulturhistorisk vegbok på nett
Delar av det store kunnskapsverket er digitalisert og tilgjengeleg på nettstaden grind.no.Kulturhistorisk vegbok blei utgjeven i 1993. Tvillingboka Naturhistorisk vegbok, utgjeven 2004, skal snart på nett. Tidleg i 2010 skal engelsk versjon av mange artiklar frå vegbøkene også vera tilgjengelege.
14. mai 2009 17. mai-tale frå 1896
Lensmann Peder Christophersen Lie (1832-1912) var ein stor mann i Fjell kommune på slutten av 1800-talet, og hadde ei mengd med styreverv og posisjonar. Han starta sin karriere som lærar i Ekerhovd, Lie og kallestad krins, dreiv jordbruk og fiske, før han til slutt vart tilsett som lensmann. denne stillinga hadde han fram til 1908. Forutan hans arbeidsgjerning var han overformyndar, forlikskommisær, medlem av formannskap, heradsstyre og skulestyre, og var ein av dei som skipa Fjell Sparebank og vart difor sjølvsagt bankens første styreleiar. i Fjell Bygdebok frå 1970 står det: «Han var politisk interessert (vinstremann) og var valmann fleire gonger. Lensmann Lie var skipar av 17. mai høtidinga i Fjell. han bruka ikkje flagg før unionsmerket var borte or flagget».
Og det er denne siste opplysinga vi skal gripe litt fatt i her. Kristoffer Lie, ein av lensmann Lie sine oldeborn, overleverte for kort tid sidan ein del dokument som har vore i lensmannen sitt eige. Iblant desse papira låg det ei 17. mai-tale frå 1896 - som då truleg lensmannen sjølv har skrive og forfatta. Her får vi ein fin innføring i korleis Noreg vart bygd opp fram til 1896, og det lyser ei djup nasjonalkjensle over teksten.
Dokumentet er skanna inn og lagt ut på galleriet til heimesida vår, og digitalisert tekst finn du her.
Med dette ønskjer Fjell Kulturminnelag folket i Fjell ein flott nasjonaldag!
11. mai 2009 Styremøte på Kulturminnegarden Gjerdet Styret i Fjell Kulturminnelag hadde styremøte på Gjerdet gard denne kvelden. Styret vart konstituert og vidare aktivitetar for laget og Kulturminneåret 2009 vart planlagt. I løpet av seinsommaren vil det truleg kome opp til to kurs kring vøling av steingardar (Gjerdet gard) og maling av korn (Nordvikkverna). Nye prosjekt som er kome innunder kulturminnelaget er:
Produksjon av redigert utgåve av boka «Båtar i Fjell» (Red. Georg Lokøy) Konservering av «Kyrkjedøra på Fjell» Soga om Trengereidkyrkja Registrering av kvernannlegg i
Neste møtedato for styret er førebels sett til tysdag 16. juni kl. 18.00
13. April 2009 Trengereidkyrkja, russarar og nye mysterier
Fjell Kulturminnelag vitja denne dagen Trengereidpollen og Kørillen på leiting etter kyrkja som skal ha stått der i følgje segner frå Syltøy på slutten av 1800-talet ( Sjå Segn og Soge). Men etter denne turen vart det fleire spørsmål enn svar ved å vitje staden kyrkja skal ha stått på. Om det har vore ei kyrkje på staden, er det lite att av den no, og i alle høve umogleg å seie om det har vore ei kyrkje. Men ei ny bygning på staden kan vere med på å gjeve eit svar, samstundes som det og kan vere eit nytt mysterium. På kring den same staden Trengereidkyrkja skal ha stått, står det i dag ein staseleg steinbygning ulik andre bygningar i Fjell og Vestlandet. Det som er uvanleg er høgda og forma på bygninga, samt den særs store vindauga (ca. 2m i høgda), himlinga og det store inngongspartiet (ca. 3,5m i høgd). I følgje informant skal denne bygninga blitt ført opp under første verdskrig av russarar og ber i dag namnet «Borga». Desse russarane skal og ha busett seg i bygninga under arbeid på garden. Til å byrje med kan kanskje historia kring at det har vore russarar her i regionen virke merkeleg, men i perioden det er tale om skal det ha vore ein flaum av russiske emmigrantar på veg mot USA. Dette hadde med at ruta som vanlegvis gjekk om Tyskland og Storbritannia vart stogga grunna krigen, og gjekk i staden om bla. Noreg og Bergen. Dette kan sjåast (under) i denne annonsa i ein Russisk avis frå St.Petersburg:
Noko av muren skal og ha blitt ført opp av informantens bestefar, og muren skal då ha blitt kalla «Kyrkja». I stadnamnregisteret til Nordisk Institutt ved Universitetet i Bergen er bygninga/staden namngjeve som «Festningen». I Fjell Bygdebok, Band II, s. 29, kan ein sjå eit gamalt bilete av den same bygninga - sjå under.
På dette biletet ser ein at bygninga er noko større enn i dag, og at den i tillegg ser ut til å ha vore høgare enn det då biletet vart teke. Murane inn er bygd inntil ein bergnabb, og i denne nabben står det slått inn jernstenger. Dette kan vere med på å tidfeste ei nedre grense for kor gamal bygninga er, til kring byrjinga av 1800-talet. Ein kan soleis spekulere i om denne bygninga kan ha blitt kalla «Kyrkja» grunna si noko særskilte arkitektonisk framtoning. Ein kan sjå fleire bilete frå bygninga i Galleriet til heimesida vår.
Fjell kulturminnelag sin teori er at bygninga vart rekna for å ha eit så stort særpreg at den vart kalla Kyrkja av same grunn som store ståande steinar og naturformasjonar vart det. At borna på Syltøy vart lokka med å få sjå denne storveise bygnaden på veg mot Fjekk kyrkja eller nærleiken, kan lett sjåast på som nett ein lokking. Det er klart at å sjå eit slikt tårn må ha vore spanande og forbausande for dei små. Bygninga er stor og uvanleg, og kvifor den vart bygd nett på denne måten er framleis eit mysterium. men soga om Trengereidkyrkja kan nok reknast som løyst!
Vidare undersøkingar vil soleis følgje, og alle tips og informasjon kring begge desse bygningane mottas med takksemd!
13. mars 2009 Spanade funn i krypten i Fjell kyrkje
Fredag den 13. mars vitja ei gruppe historieinteresserte Fjell kyrkje i den hensjånad å vitje krypten og tårnet. Guide under vitjinga var Gerd Fjeld Andersen. Turen gjekk først ned i krypten under koret. Denne kjellaren som ligg der bestod av eitt stort rom ca. 5x4m, med tilstøtande delvis igjenmurte rom med krypt. I ein av kryptane stod ned kjørt ein plankebit nedi mellom stein og jord. Denne plankebiten var rått malt med svarte strekar. Dette kan vere bitar frå ei kiste eller frå "den rått henmalede veggen" som skal ha vore i gamlekyrkja frå før 1874. Sjå her for bileter og meir informasjon.
19. mars 2009 Stadnamnregister for Fjell kommune Ved Nordisk Institutt, UiB, er Stadnamnregisteret no lagt ut på nett. Her kan du finne alle dei registrerte stadnamna som høyrer til nett din bygd eller stad. Link til nettstaden finn du HER.
12. mars 2009 Årsmøte i Fjell Kulturminnelag
Det vart i dag halde Årsmøte i Fjell Kulturminnelag, og nytt styre vart vald:
Styreleiar: Lennart Fjell Nestleiar: John Einarsen Styremedlem I: Gerd Fjeld Andersen Styremedlem II: Per Ågotnes Styremedlem III: Hallgeir Atle Dale Varamedlem I: Kristin Heen Varamedlem II: Jan Eide
Etter mange års verdfull teneste for Kulturminnelaget, gjekk Else Marie Kind-Hevrøy av som styreleiar. I tillegg gjekk Svein Olav Drageland av etter 21 års teneste, og Johanne Ågotnes etter fleire år som beskyttar av kulturminne i Fjell kommune.
Kulturminnelaget takkar dei alle tre for deira innsats for Fjell Kulturminnelag!
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Aktuelt
